MAKALE

Yazan: Ercüment ÖZTÜRK (SGK Başmüfettişi)
Konu : GENEL SAĞLIK SİGORTASI KAPSAMINA ALINAN KAMU PERSONELİNİN TESCİLİ
Tarih : 18/05/2010

GENEL SAĞLIK SİGORTASI KAPSAMINA ALINAN
KAMU PERSONELİNİN TESCİLİ

I. GENEL DEĞERLENDİRME
Sosyal devletin sağlık alanında hayata geçirilmesi adına vatandaşlarımızın ‘sağlık hizmetlerinin yaygın bir şekilde yerine getirilmesi için sağlık sigortasını kurma’ görevi Anayasaca Devlete verilmiştir. Ülkemizde sağlık hizmeti dağınık ve farklı standart ve normlarda yapılandırılarak uzun yıllar bu şekilde uygulana gelmiştir.
Sağlık hizmetlerinin vatandaşlara sunulmasında önemli sorunlar yaşanmaktaydı.Ülkemizde yaklaşık 13,8 milyon insan sağlık güvencesinden mahrum.SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı teşkilatları üzerinden dağınık bir yapıda verilmeye çalışılması sağlık sektöründe rekabetçi ortamın oluşturulamaması, sevk zinciri sisteminin düzgün işlememesi, koruyucu sağlık hizmetlerine gereken önemin verilmemesi nedeniyle kaynaklar verimsiz kullanılmaktaydı.
Memurlar ve kamu görevlilerinde aktif çalışan iştirakçiler sağlık yardımları çalıştıkları kurum tarafından karşılanırken, emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlandıktan sonra TC Emekli Sandığından sağlık yardımları sağlanmaktaydı.

II-DEVRE İLİŞKİN DÜZENLEME
31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 12 nci maddesinde;
“Kamu idarelerinin sağlık hizmetlerinin sağlanmasına ilişkin görevleri, yürürlükten kaldırılan kanunlardaki hak ve yükümlülükler çerçevesinde ilgili kayıt ve işlemler Kurum tarafından devralınan tarihe kadar devam eder. Devir süreci üç yıl içinde tamamlanır.” hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm çerçevesinde, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından, 15/1/2010 tarihinden itibaren ilgili kayıt ve işlemlerin devir alınması kararı alınmış ve “Kamu Personelinin Genel Sağlık Sigortası Kapsamına Alınması Hakkında Tebliğ” 18/12/2009 tarihli ve 27436 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış bulunmaktadır. Buna göre, kamu personeli ve bakmakla yükümlü bulundukları aile fertleri de (5510 sayılı Kanunun geçici 12 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası kapsamına girenler hariç) 15/1/2010 tarihinden itibaren, 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre genel sağlık sigortalısı sayılacaktır.
Maliye Bakanlığınca 31/12/2009 tarih ve 27449 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Kamu Personelinin Sağlık Hizmetlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Devrine İlişkin Tebliğ” ile de sağlık hizmetlerinin sunumu ile ilgili düzenleme yapılmıştır.

2010 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun (E) işaretli cetvelinin 56 ncı sırasında da;
“Kamu idarelerinde çalışmakta olanlardan 15/1/2010 tarihi itibariyle genel sağlık sigortası kapsamına devredilenler ile bunların bakmakla yükümlü bulundukları aile fertlerinin ilgili mevzuatına uygun olarak 15/1/2010 tarihinden itibaren sağlanacak sağlık hizmetlerine ilişkin faturalandırılan tedavi giderleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır. Söz konusu tarihten önceki dönemlere ilişkin faturalar ile oluşan hak edişlerden ödenmemiş olanlar ilgili kamu idareleri tarafından ödenir.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu hüküm gereğince, genel sağlık sigortasına devredilecek kamu personelinin ve bakmakla yükümlü bulundukları aile fertlerinin sağlık hizmetlerine ilişkin işlemlerinde; devir tarihine kadar (14/1/2010 tarihi dâhil) olan uygulamalar için Maliye Bakanlığı tarafından 23/10/2008 tarihli ve 27033 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (6) Sıra No’lu Tedavi Yardımına İlişkin Uygulama Tebliği (Bundan sonra “Tedavi Tebliği” olarak ifade edilecektir.) hükümleri uygulanacak ve tedavi giderleri de kamu personelinin kurumu tarafından ödenecektir.

Devir tarihinden itibaren (15/1/2010 tarihi dâhil) olan sağlık hizmetlerine ilişkin işlemlerde ise, Sosyal Güvenlik Kurumunca yürütülen mevzuat (5510 sayılı Kanun, Genel Sağlık Sigortası İşlemleri Yönetmeliği, Sağlık Uygulama Tebliği (Bundan sonra “SUT” olarak ifade edilecektir.), genelgeler vb.) hükümleri uygulanacak ve söz konusu kişilerin tedavi giderleri Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenecektir.
Kamu idareleri; aşağıda belirtilen esaslar ile bu konuda Maliye Bakanlığı veya Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından ayrıca yapılacak düzenlemeler çerçevesinde, sağlık hizmetlerinin sağlanmasına ilişkin görevlerinin devir sürecini tamamlayacaklardır.

Devir sürecinde, sağlık hizmetine ilişkin bedelin ödemesini yapacak kurumla ilgili olarak tereddüt oluşması halinde, konu Maliye Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu arasında müştereken çözümlenecektir.

III-SAĞLIK HİZMETİ DEVRALINACAKLAR

15/01/2010 tarihi itibariyle;

a) 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanuna ekli;

1- (I) sayılı cetvelde sayılmış olan genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde,
2- (II) sayılı cetvelde sayılmış olan özel bütçeli idarelerde,
3- (III) sayılı cetvelde sayılmış olan düzenleyici ve denetleyici kurumlarda,
4- (IV) sayılı cetvelde sayılmış olan sosyal güvenlik kurumlarında,

b) Belediyeler ve il özel idareleri ile bunların bağlı kuruluşlarında, mahalli idare birliklerinde (köylere hizmet götürme birlikleri hariç),
c) 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamına giren kamu iktisadi teşebbüslerinde,
d) Özelleştirme programına alınmış olanlar dahil, sermayesinin en az % 50’si kamuya ait olan kurum, kuruluş, ortaklık veya şirketlerde,
e) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında,
f) Yukarıda belirtilenler kapsamına girmemekle birlikte özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulmuş olan diğer kamu kurum ve kuruluşlarında,

5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi gereğince 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre kesenek ve karşılık ödenmesi gerekenler ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilerin sağlık hizmetleri Sosyal Güvenlik Kurumunca devralınarak 5510 sayılı Kanunun genel sağlık sigortasına ilişkin hükümlerinden yararlandırılacaklardır.

Ayrıca, 5434 sayılı Kanunun mülga 12 nci maddesinin (II) işaretli fıkrasının son paragrafı, mülga geçici 192 nci, mülga geçici 218 inci ve mülga ek 76 ncı maddesi kapsamında kesenek ve karşılık ödenenler ile sermayesinde kamu payı kalmayan veya % 50’nin altına düşmüş olan ortaklık ya da kuruluşlarda ilgili kanunları gereğince 5434 sayılı Kanunla ilişkilendirilmeye devam olunan ve bu sebeple 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamında kesenek ve karşılık alınmak suretiyle istihdam edilenlerin ve bunların bakmakla yükümlü oldukları kişilerin sağlık hizmetleri Sosyal Güvenlik Kurumunca devralınarak 5510 sayılı Kanunun genel sağlık sigortasına ilişkin hükümlerinden yararlandırılacaklardır.

Sağlık hizmetleri Sosyal Güvenlik Kurumuna devredilen kamu personeli ve bunların bakmakla yükümlü bulunduğu aile fertleri, devir işleminin gerçekleşeceği 15/1/2010 tarihinden itibaren Maliye Bakanlığının yayımlamış olduğu Tedavi Tebliği kapsamından çıkmaktadır. Dolayısıyla, bu kişiler hakkında, 15/1/2010 tarihinden itibaren SUT esas ve usulleri uygulanacaktır.

5510 sayılı Kanunun geçici 12 nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında hükme bağlanan iki yıllık (14/10/2010 tarihine kadar) geçiş dönemi süresince, 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu kapsamında bulunan personel ile bunların bakmakla yükümlü bulundukları aile fertlerinin sağlık hizmetlerinin sağlanmasına ilişkin görevler, Sosyal Güvenlik Kurumuna devredilmeyecek, bu hizmetlerin sağlanmasına mevcut uygulama paralelinde devam edilecektir.

3816 sayılı Ödeme Gücü Olmayan Vatandaşların Tedavi Giderlerinin Yeşil Kart Verilerek Devlet Tarafından Karşılanması Hakkında Kanun kapsamındaki hak sahipleri genel sağlık sigortalısı olarak Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından devir kapsamına alınmadığından, bu kişilerin sağlık hizmetlerinin sağlanmasına, mevcut uygulama esas ve usulleri çerçevesinde devam edilecektir. Genel sağlık sigortası kapsamına devredilmeyen kişiler hakkında, yukarıda belirtilen Tedavi Katılım Payının Uygulanması Hakkında Tebliğ hükümleri de uygulanmaya devam edilecektir.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından SUT’ta yapılan değişiklikler; tedavi yardımına ilişkin olarak yürütülen ortak uygulamaya paralel olarak, herhangi bir işleme gerek kalmaksızın, devir kapsamı dışında tutulan ve tedavi giderleri Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Tedavi Tebliği hükümleri çerçevesinde kurumlarınca karşılanmaya devam edilen kişiler için aynen uygulanacaktır.

III- GENEL SAĞLIK SİGORTASI TESCİL İŞLEMLERİ

1- Devir tarihi itibariyle çalışanların tescili

Devir tarihinde aşağıda belirtilen kuruluşlardan;

a) Genel ve özel bütçeli kamu idarelerinde Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü say2000i sistemi kapsamında maaş tahakkukları yapılarak emekli keseneği ve kurum karşılıkları gönderilen sigortalılar ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilerin,
b) Sosyal Güvenlik Kurumunun “SGK Reçete Kontrol Sistemi”ni kullanan kurumlarda çalışan sigortalılar ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilerin,
genel sağlık sigortası tescili ve sağlık aktivasyonları bu sistemlerde kayıtlı olan bilgiler kullanılarak Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından oluşturulan “(4/c) GSS Tescil ve Sağlık Aktivasyon Programı”na elektronik ortamda toplu olarak aktarılmak suretiyle yapılacaktır.

Ancak, bu sistemlerde kayıtlı bulunmayan ya da kayıtlı olmakla birlikte tescil için yeterli bilgileri bulunmayanlar ile say2000i ve “SGK Reçete Kontrol Sistemi”ni kullananlar dışında kalan kamu idarelerinde çalışan sigortalılar ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilerin tescil ve sağlık aktivasyonları ise, 5510 sayılı Kanunun geçici 11 inci maddesine göre işyeri tescili www.sgk.gov.tr. web sayfasında “e-sgk” bölümünde bulunan “Kesenek Bilgi Sistemi Kurum Tescili Uygulaması” ile yapılarak Sosyal Güvenlik Kurumunca verilmiş olan 3 nolu kullanıcı adı ve şifresi ile www.sgk.gov.tr. web sayfasında “e-sgk” bölümünden “Hak Sahipliği”ne girilerek “(4/c) GSS Tescil ve Sağlık Aktivasyon Programı” aracılığıyla en geç 28/12/2009 tarihine kadar idarelerince girilecek tescil ve aktivasyona esas bilgilerine göre yapılacaktır.

Aylık prim ve hizmet belgelerinde emekli sicil numarası bulunmayanların sigortalılık tescili ve buna bağlı olarak genel sağlık sigortası tescil işlemi yapılamayacağından, idarelerce 28/12/2009 tarihine kadar aylık prim ve hizmet belgelerinin kontrol edilerek emeklilik sicil numarası bulunmayanların işe giriş bildirgesi programının 4 üncü sırasında yer alan “Kayıt Güncelleme” menüsünden güncellenmesi, mükerrerlik veya yanlışlık bulunanlarla ilgili olarak da Sigortalı Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığına başvurulması gerekmektedir.

2- Devir tarihinden sonra yeniden çalışmaya başlayanların tescili
Devralınan kamu idarelerinde 15/01/2010 tarihinden sonra yeniden göreve başlayan ve 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamında sayılanlar ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilerin tesciline ve sağlık aktivasyonlarına esas bilgiler, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından oluşturulan www.sgk.gov.tr. web sayfasında “e-sgk” bölümünde bulunan “Hak Sahipliği”ne girilerek “(4/c) GSS Tescil ve Sağlık Aktivasyon Programı” aracılığıyla idarelerince girilecek tescil ve aktivasyona esas bilgilere göre yapılacaktır.

3- Durum değişikliği hallerinde yapılacak işlemler
Devir tarihinden sonra sigortalı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin durum değişikliği halleri sonucu genel sağlık sigortasından yararlanma haklarında meydana gelecek değişikliklerden dolayı yapılacak tescil, aktivasyon oluşturma ve sonlandırma işlemlerine esas olacak bilgiler ilgili idarelerce Sosyal Güvenlik Kurumuna “(4/c) GSS Tescil ve Sağlık Aktivasyon Programı” aracılığıyla bildirilecektir.

4- 5434 sayılı Kanuna göre isteğe bağlı iştirakçi olanlar ile ilgi devamı sağlananların tescili
5434 sayılı Kanunun mülga 12 nci maddesinin (II) işaretli fıkrasının son paragrafı ile mülga geçici 218 nci maddesi gereğince isteğe bağlı iştirakçi sayılanlar, aynı Kanunun mülga ek 76 ncı ve mülga geçici 192 nci maddeleri gereğince ilgilendirilenler ile devir tarihinden sonra aynı kapsamda sigortalı olacakların kendilerinin genel sağlık sigortası tescili Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sigortalı Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığı tarafından, kendilerinin ve bakmakla yükümlü oldukları kişilerin sağlık aktivasyonu ise sosyal güvenlik il müdürlükleri/sosyal güvenlik merkezlerince yapılacaktır.

5434 sayılı Kanunun mülga ek 71 inci maddesi gereğince 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile ilgileri devam olunanlardan; emekli keseneği ve kurum karşılıkları aylık prim ve hizmet belgesi ile gönderilenlerin tescile esas bilgilerinin işverenlerince bildirilmesi, emekli keseneği ve kurum karşılıkları aylık prim ve hizmet belgesi ile gönderilmeyenler ise kendi talepleri üzerine Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sigortalı Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığı tarafından tescil edilecektir. Bunların ve bakmakla yükümlü oldukları kişilerin sağlık aktivasyonu ise sosyal güvenlik il müdürlükleri/sosyal güvenlik merkezlerince yapılacaktır.

5- Müstahaklık Sorgulama
Kamu personeli ile bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilerin idarelerince Kurumumuza aktarılan tescil ve aktivasyona esas bilgilere göre Sağlık Hizmet Sunucularına (Eczane, Hastane) başvuruda bulunduklarında provizyon alma hakkı olan kişileri SGK internet portalımızdaki (www.sgk.gov.tr) E-SGK>Hak sahipliği, “Müstahaklık Sorgulama” bölümüne T.C. kimlik numarası ve emekli sicil numaralarının her ikisi yazılmak suretiyle görebilme imkânı sağlanmıştır.

“Müstahaklık Sorgulama” ekranına T.C. kimlik numarası ve emekli sicil numarası yazıldığı halde hak sahipliğinin görülememesi veya bakmakla yükümlü olduğu kişi sayısının eksik olması durumunda, eksikliklerin tamamlanması için devlet memurlarının çalışmakta oldukları Kurumlara başvurmaları gerekmektedir.

VI- TESCİL İŞLEMİNİN YAPILMAMASI HALİNDE İDARİ PARA CEZASI
Bakmakla yükümlü olunan kişilerin sağlık hizmetlerinden yararlandırılmasına ilişkin uygulamaya durum değişikliğinin olduğu tarihte son verilmesi gerektiğinden, kamu idarelerinin bakmakla yükümlü olunan kişilerin durum değişikliğine ilişkin bilgileri, değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren onbeş gün içinde Kuruma bildirmesi gerekmekte olup, bildirimin bu sürede yapılmaması halinde de yukarıda belirtilen idari para cezası uygulanacaktır.

Ercüment ÖZTÜRK
SGK Başmüfettişi